Voor het laatst geupdate op door Patrick van der Velde

Het zijn van die problemen waar de omgeving vaak niet veel begrip voor heeft. Hoofdpijn of migraine. Er is aan de buitenkant ook niets aan je te zien als je kampt met vreselijke hoofdpijn of een migraineaanval hebt. Toch zorgt het ervoor dat je op die momenten niet goed kunt functioneren. In dit artikel zetten we in detail uiteen welke vormen van hoofdpijn er bestaan, wat je tegen hoofdpijn kunt doen en welke natuurlijke middelen tegen hoofdpijn en migraine werken.

Migraine of hoofdpijn?

We grijpen al snel naar pijnmedicatie zoals paracetamol of ibuprofen als we last van hoofdpijn hebben. Maar voor een goede behandeling van je klachten, moet je eigenlijk weten wat er aan de hand is. Heb je hoofdpijn of migraine, wat is het verschil?

Migraine

Vaak wordt migraine onterecht vergeleken met hoofdpijn, maar er zitten grote verschillen in deze twee. Het is wel zo dat migraine een vorm van hoofdpijn is, maar vaak veel heftiger en meer in de vorm van aanvallen. Migraine veroorzaakt een heftige pijn (vaak kloppend en pulserend) en kan echt verlammend werken. De pijn is heftig en zit vaak aan 1 kant van het hoofd (unilateraal). Bij een migraine aanval treden vaak gelijktijdig ook de volgende symptomen op:

  • last van (fel) licht
  • last van (hard of zacht) geluid
  • last van (sterke) geuren
  • misselijkheid en of braken

Iemand die aan ernstige migraine lijdt zal zich dus vaker afzonderen en voorkeur hebben voor prikkelarme omgevingen.

Frequentie van migraine aanvallen

Het verschilt enorm van mens tot mens hoeveel migraine aanvallen er optreden. Bij sommigen is dit maar 1 of 2x per jaar, bij anderen elke week. Sommige vrouwen laten weten dat migraine aanvallen gelinkt zijn aan hun menstruatiecyclus. Bij anderen is er geen pijl op te trekken. Soms paar keer achter elkaar, soms weer een hele poos niks.

Daarnaast, bij de een duurt een migraine aanval een paar uur, bij een ander een paar dagen. Bij de meeste mensen duurt het tussen de 4 en 24 uur.

Migraine vaker bij mannen of vrouwen?

Migraine komt veek vaker bij vrouwen voor dan bij mannen. De reden is onduidelijk, maar het kan iets te maken hebben met de hormonen. Ongeveer 5% van alle mannen heeft migraine, tegenover ongeveer 20% van alle vrouwen. Hierbij verschilt de heftigheid dus per persoon (bron)

Mogelijke oorzaken van migraine

Over de oorzaken van migraine zijn de meningen nogal verdeeld. Er is hiervoor nog geen wetenschappelijk bewijs. Wat wel bekend is, is dat een migraineaanval onderhavig is aan bepaalde triggers. Die triggers kunnen per persoon verschillen. We geven een paar voorbeelden van triggers:

  • Emoties, zoals stress, ruzie, zorgen, irritaties of opwinding;
  • Lichamelijke oorzaken, zoals grote inspanning, vermoeidheid, slaaptekort;
  • Hormonen, bijvoorbeeld tijdens zwangerschap en menstruatie;
  • De omgeving, bijvoorbeeld met veel lawaai, fel of flikkerend licht en sterke geuren;
  • Eten en drinken. Uit het bijhouden van een voedingsdagboek kan je soms opmaken dat er bepaalde voedingsmiddelen zijn die een aanval uitlokken;
  • Weersomstandigheden, zoals luchtdrukverschillen, hevig onweer, storm, hitte, koude of airconditioning.

Als je last hebt van migraine, weet je ongetwijfeld wel waardoor in jouw geval een aanval getriggerd kan worden. Doordat je dat weet, kan je vaak een aanval voorkomen, al is dat lang niet altijd mogelijk. De huisarts of specialist zal ongetwijfeld goede pijnmedicatie voorschrijven. Meer kan hij niet doen en feitelijk neemt dit niet de oorzaak van de hoofdpijn weg.

Hoofdpijn

Hoofdpijn is een verzamelnaam van alle soorten hoofdpijn die je maar kunt hebben. Maar de ene hoofdpijn is de andere niet. Hoofdpijn varieert in locatie, heftigheid en vorm. Ook is de oorzaak van hoofdpijn niet altijd hetzelfde.

Zo worden bij spanningshoofdpijn de bloedvaten vaak soort van afgekneld door een gespannen nek en schouders waardoor er niet genoeg bloed bij de hersenen komt. Bij migraine vernauwen de bloedvaten zich waardoor er ook te weinig bloed in de hersenen komt en hoofdpijn ontstaat. Bij clusterhoofdpijn zetten de bloedvaten zich uit waardoor deze drukt op de zenuw bij je slaap en je een tranend oog, loopneus, pijn aan je kaak, misselijkheid etc krijgt aan de kant van de hoofdpijn. Bij migraine en spanningshoofdpijn zou sint janskruid dus kunnen helpen omdat deze de bloedvaten verwijd, maar bij clusterhoofdpijn zou je weer liever iets gebruiken wat de bloedvaten vernauwd.

Hoe dan ook, het is dus erg belangrijk om te weten welke soort hoofdpijn je hebt voordat je er iets tegen gaat nemen. Neem het verkeerde en het kan je hoofdpijn juist verergeren!

Waar zit de hoofdpijn?

Als je de zoekstatistieken op google bekijkt zie je dat het meest gezocht wordt op hoofdpijn voorhoofd en hoofdpijn achterhoofd. Ook hoofdpijn en misselijk is een veelvoorkomende combinatie. Ook opvallend zijn de hoofdpijn achter ogen en hoofdpijn achter oog. Zie hieronder de belangrijkste hoofdpijn termen waarbij VOL staat voor volume en aangeeft hoeveel zoekopdrachten er per maand worden ingevoerd.

hoofdpijn

Vormen van hoofdpijn

Er zijn verschillende vormen van hoofdpijn te onderscheiden, hieronder een opsomming en kernmerken.

Spanningshoofdpijn

Spanningshoofdpijn is een van de meest voorkomende vormen van hoofdpijn, welke vaak wordt veroorzaakt door langdurig opgebouwde stress, angst en andere minder voorkomende oorzaken (zie hieronder).

Bij spanningshoofdpijn voel je een bepaalde ‘spanning. Het voelt alsof er iets straks om je hoofd zit. De hoofdpijn wordt gekenmerkt door kloppende, pulserende pijn. Het is niet zo scherp of stekend. Het is vooral dof en aanwezig en zit meestal aan beide kanten van je hoofd. Ook misselijkheid komt regelmatig voor bij deze vorm van hoofdpijn en inspanning of activiteit verergert de hoofdpijn.

Meestal duurt dit soort hoofdpijn niet heel lang, maar bij sommigen duurt het een aantal dagen. Hangt af van de oorzaak en wat je er zelf aan doet. Ook kan het samengaan met spierpijn, vaak door een verkeerde houding en verkrampte spieren. Denk vooral aan je zithouding achter een computer en verkrampte spieren in de nek en schouders, dit kan doortrekken naar je hoodf.

Oorzaken van spanningshoofdpijn

Veelvoorkomende oorzaken van spanningshoofdpijn zijn:

  • verkeerde lichaamshouding
  • stress
  • perfectionisme
  • angst
  • te weinig slaap
  • koude omgeving
  • het weer (hoge of lage luchtdruk)
  • ongezonde voeding
  • roken
  • oogklachten
  • onvoldoende drinken
  • ziekte
  • hormonale wisselingen

Wat kan je doen tegen spanningshoofdpijn?

  • Soms helpt alleen al een frisse neus halen en een goede open lichaamshouding.
  • Ook is het altijd goed veel water en (cafeinevrije) thee te drinken
  • Ga op tijd naar bed en slaap goed uit
  • Verbeter actief je zithouding en neem meer korte pauzes met rek en strek oefeninigen. Een programma als Stretchly kan je hierbij helpen.
  • Laat jezelf af en toe masseren in de nek en schouders. Niet te hard, anders kan het verergeren
  • Doe aan yoga en meditatie
  • Besef dat je niet altijd alles alleen hoeft te doen, vraag om hulp en praat met mensen over je problemen

Probeer dit soort lifestyle changes consistent te blijven doen en je zal merken dat je hoofdpijn minder vaak terugkomt.

Clusterhoofdpijn

Cluster staat voor ‘groep’. Bij clusterhoofdpijn heb je een aantal keer achter elkaar zeer intense hoofdpijn aanvallen met pauzes ertussen. Vaak begint het ‘s nachts. Veel mensen die aan clusterhoofdpijn lijden rapporteren 1 tot 4x hoofdpijn per clusterserie. Iedere hoofdpijn aanval kan varieren in tijd van 15 minuten tot wel 6 uur. Daartussen heb je vaak geen hoofdpijn meer en dit kan dagen, weken of zelfs jaren duren.

Clusterhoofdpijn is wellicht een van de meest heftige soorten hoofdpijn, het is een hoofdpijn die te maken heeft met de diameter van de bloedvaten in de hersenen en vaak manifesteert deze hoofdpijn zich achter 1 oog. Clusterhoofdpijn komt vaker voor bij mannen dan vrouwen.

Oorzaken clusterhoofdpijn

Nog onbekend. Men denkt wel dat het iets te maken kan hebben met verhoogd histamine waarden in het bloed (histamine komt bijvoorbeeld vrij naar aanleiding van allergische reacties).

Wat kan je doen tegen clusterhoofdpijn?

Helaas is hier nog geen doeltreffende therapie voor. Ook is niet bewezen dat het nemen van antihistaminemedicijnen effect heeft.

Medicatie-geïnduceerde hoofdpijn

Iemand die langdurig medicatie gebruikt kan last krijgen van chronische hoofdpijn of migraine, gekenmerkt door meer dan 15 hoofdpijndagen per maand. Deze vorm van hoofdpijn wordt gekenmerkt door een hoofdpijn waar je vrijwel iedere dag last van hebt. De pijn varieert van mild tot hevig en zit meestal aan beide kanten van het hoofd. Misselijkheid kan voorkomen bij deze vorm van hoofdpijn.

Het is bekend dat dit kan optreden voor allerlei pijnstillers zoals paracetamol of ibuprofen/naproxen en typische hoofdpijnmedicijnen zoals de groep van ergotamines en triptanen. Het is moeilijk in te schatten hoelang je dit soort medicijnen kunt gebruiken voordat het hoofdpijnklachten geeft. Maar het is dus goed om te beseffen dat te lang en intensief gebruik tot chronische hoofdpijn kan leiden.

Uiteraard bevindt je je dan op een hellend vlak, je blijft ze gebruiken omdat je hoofdpijn hebt. Niet beseffend dat deze medijnen juist je hoofdpijn verergeren. Daarnaast, als je stopt met deze pijnstillers, leidt dit vaak tot ontwenningsverschijnselen, waardoor de hoofdpijn juist even erger wordt. Het is dan verleidelijk om weer naar de medicatie te grijpen en zo kom je er dus nooit vanaf…

Wat kan je doen tegen Medicatie-geïnduceerde hoofdpijn?

Het logische antwoord zou zijn, stoppen met, of afbouwen van je medicijngebruik. Indien je dit doet worden de klachten eerst erger, maar na verloop van tijd zou het minder moeten worden. Dit kan echter best een paar weken duren. In de praktijk kan dit lastig zijn als je de medicijnen nodig hebt ivm epilepsie of andere neurologische aandoeningen. Een zeer geleidelijke afbouw is dan raadzaam.

Uiteraard moet je dit ook eerst overleggen met je behandelend arts of specialist.

Welke vorm van hoofdpijn heb jij?

Hopelijk heb je uit uit bovenstaande informatie kunnen halen welke vorm van hoofdpijn jij meest waarschijnlijk hebt. Zoniet, dan zijn er ook nog sites waar je een hoofdpijn test kun doen.

Besef dat sommige mensen ook een combinatie kunnen hebben van verschillende vormen van hoofdpijn. Stel dat je langdurig medicijnen slikt en je hebt vaak stress/ angst, dan kan je dus een combinatie hebben tussen Medicatie-geïnduceerde hoofdpijn en spanningshoofdpijn.

Natuurlijke middelen tegen hoofdpijn en migraine

Veel artsen en specialisten schrijven vaak en snel pijnmedicatie voor tegen hoofdpijn en migraine. Op zich logisch, want op dit moment hebben ze weinig alternatieven. Het is het enige wat de pijn vrij snel kan verlichten. Toch is het niet verstandig om te vaak deze medicatie te gebruiken, het bestrijdt de symptomen, maar nooit de oorzaak. Daarnaast hebben sommige medicijnen ernstige bijwerkingen en kan je zelfs afhankelijk ervan worden. Het is bijvoorbeeld bekend van sommige hoofpijnmedicijnen dat een bijwerking hoofdpijn kan zijn… Ook is het zo dat als je stopt met bepaalde hoofdpijnmedicatie, de hoofdpijn daarna heftiger wordt en je snel geneigd bent weer te beginnen. Het is niet zo dat het je niet kan helpen, maar ons advies is, probeer eerst eens de natuurlijk middelen tegen hoofdpijn en migraine, grote kans dat er iets is wat bij jou de klachten verlicht op natuurlijke wijze zonder de bijwerkingen!

Hieronder een opsomming van wat er bekend is aan natuurlijke middelen tegen hoofdpijn. Verderop informatie en een schema hoe je het beste kun bepalen wat voor jou werkt.

Begin met je voeding en elimineer 1 voor 1

Een van de eerste dingen die je zou moeten proberen is kijken of je hoofdpijn (mede) veroorzaakt wordt door bepaalde dingen die je eet. Omdat je wilt kunnen meten waar het precies aan ligt zal je dus 1 voor 1 dingen uit je voeding moeten weglaten. Begin met het weglaten van suiker en alle suikerhoudende producten. In principe moet je dus een ketogeen dieet proberen. Daarnaast elimineer je de volgende migraine uitlokkende voedingsmiddelen uit je dieet voorzover van toepassing:

  • Kaas
  • Chocolade
  • Citrusvruchten
  • Rode wijn
  • Cola
  • Koffie
  • Cafeine houdende thee

Kruiden tegen hoofdpijn en migraine

Probeer eens de volgende natuurlijke kruiden ter verlichting van hoofdpijn en migraine. Probeer 1 ding tegelijk, als het na 2 weken nog niet helpt, stop dan en probeer een andere. Zodoende weet je welk product voor je werkt.

Sint-Janskruid

Sint-Janskruid staat bekend om zijn vaatverwijdende eigenschappen. Door dit effect kan spanningshoofdpijn verminderd worden. Ook heeft dit kruid een pijndempend effect en wordt ook ingezet als natuurlijk antidepressivum. Sint-janskruid remt, net als de conventionele antidepressiva, de neuronale heropname van serotonine, noradrenaline en dopamine.

Pas wel op met Sint-Janskruid. Het heeft namelijk negatieve interacties met allerlei geneesmiddelen. Zo versterkt het de werking van het lever-enzymsysteem cytochroom P450, hierdoor worden bepaalde geneesmiddelen sneller afgebroken. Dit veroorzaakt een mindere werkzaamheid van deze geneesmiddelen. gebruik in ieder geval geen Sint-Janskruid als je antistollingsmiddelen of anti-epileptica gebruikt. Bekijk de volledige lijst hier.

Bouw de dosering van Sint-Janskruid altijd rustig op. Bij sommige mensen verlicht het namelijk niet de hoofdpijn, maar verergert deze.

Lavendel

Lavendel staat bekend om zijn rustgevende werking. Je kan deze kopen als etherische olie, of bijvoorbeeld lavendelthee. Werkt vooral bij spanningshoofdpijn, waarbij stress en drukte voorname oorzaak zijn.

Moederkruid / Feverfew

Aangetoond is dat moederkruid/ Feverfew effectief is ter preventie en behandeling van migraine. De aanpak van migraine kan door de behandelaar uitgebreid worden met andere kruidenmiddelen of voedingssupplementen.

Het is belangrijk bij de keuze van een Feverfew-product te letten op de samenstelling. Moederkruid met minimaal 0,2%-0,6% parthenolide, bereid uit gevriesdroogd of luchtgedroogd Feverfew-blad, zijn een veilige en verantwoorde keuze. De European Scientific Cooperative on Phytotherapy (ESCOP) adviseert minimaal 4 maanden Feverfew te gebruiken alvorens de werkzaamheid te beoordelen. Bovendien adviseert de ESCOP langdurig gebruik te vermijden en tussentijds korte ‘stops’ in te bouwen. Met klem wijzen verschillende auteurs op een geleidelijke afbouw van Feverfew, teneinde plotselinge terugkeer van migraine-aanvallen (rebound) te voorkomen.

Onderzoekers bewezen dat gestandaardiseerde Feverfew-extracten met minimaal 0,2%-0,6% parthenolide waardevol zijn ter preventie en behandeling van migraine. Meestal adviseert men een gemiddelde dagdosis van 100 tot 150 mg. Hogere doses kunnen bijwerkingen veroorzaken. Met klem wijzen deskundigen op het belang van geleidelijke afbouw van de medicatie (uitsluipen). Met aandacht voor de juiste productsamenstelling, contra-indicaties en adviesdoseringen blijkt dat Feverfew-extracten veilig en verantwoord toe te passen zijn.

Feverfew is voordelig te koop bij de Online Drogist

(neem in dit geval 2 flacons per dag om aan het geadviseerde minimum van 0,2% parthenolide te komen)

Maté

Maté is een zeer geliefde theesoort uit Zuid Amerika. Maté wordt gedronken voor stimulatie van de vetverbranding, maar in combinatie met moederkruid schijnt het beter te werken tegen hoofdpijn en migraine.

Maté thee is goedkoop te bestellen bij de Online Drogist

Capsaïcine (extract van rode peper)

Dit extract helpt sommige mensen bij clusterhoofdpijn. De capsaïcine remt een overactief zenuwstelsel en geeft daardoor verlichting en minder druk. Het is een neusspray op natuurlijke basis en voordelig te koop bij de Online Drogist.

Sowieso geven sommige mensen aan dat het eten van pepers een verlichting geeft bij migraine. Neem hiertoe 1 vers rood pepertje bij iedere maaltijd.

Griffonia Simplicifolia

De zaden van de Griffonia plant zijn rijk aan het stofje 5-HTP. 5-HTP wordt in het lichaam omgezet in serotonine. Serotonine is een essentiele neurotransmitter die betrokken is bij veel verschillende processen in het lichaam. Een tekort aan serotonine kan leiden tot depressie, slapeloosheid, verstoorde eetlust en hoofdpijn. Bij een te lage serotoninespiegel wordt de pijndrempel verlaagd waardoor andere triggers sneller een hoofdpijnaanval kunnen veroorzaken. 5-HTP uit Griffonia is in staat om verschillende soorten hoofdpijn drastisch te kunnen verminderen.

Een goed orthomoleculair merk met zeer sterke prijs/ kwaliteit verhouding is de Griffonia Simplificolia van Bonusan.

Gember

Met gember worden opmerkelijke resultaten geboekt als het om de bestrijding van hoofdpijn en migraine gaat. Bij de eerste tekenen van een aanval 2 capsules gemberextract met voldoende water innemen. Al na ongeveer 20 minuten is de opkomende hoofdpijn sterk afgeremd. Het anti-migraine effect is te danken aan de in gember aanwezige stof shogoal.

Magnesium

Magnesium in de vorm van magnesiumbisglycinaat kan helpen tegen hoofdpijn en migraine. Magnesium is namelijk een belangrijk element die (onder andere) invloed heeft op de gemoedstoestand, concentratievermogen en geheugen. Een tekort aan magnesium kan dit verminderen en een oorzaak zijn van hoofdpijn.

Probeer geen magnesium die in een andere vorm wordt aangeboden, de bisglycinaat vorm is simpelweg de best opneembare vorm.

Medicijnen tegen hoofdpijn en migraine

Hoewel natuurlijk niet gewenst, is de hoofdpijn soms op geen andere wijze te verlichten. Uw arts/ specialist zal u wijzen op gebruik van de volgende medicijnen.

Pijnstillers

Voorbeelden van pijnstillers zijn paracetamol (1000 mg) en NSAID’s: naproxen (500 mg) en ibuprofen (600 mg).
Neem pijnstillers al direct bij begin van de hoofdpijn. De genoemde pijnstillers zijn even werkzaam. Paracetamol heeft de minste bijwerkingen. Het is belangrijk te kijken welk medicijn het beste bij u werkt. Dat kan per persoon verschillen.

NSAID’s kunnen als bijwerking maagklachten geven. Mensen die een verhoogde kans hebben op maagklachten, krijgen daarom een ander middel of een extra medicijn voorgeschreven om de maag te beschermen. NSAID’s kunnen de werking van andere medicijnen beïnvloeden.
Mensen met hart-, vaat- en nierproblemen en mensen boven de 70 jaar moeten extra voorzichtig zijn met het gebruik van NSAID’s.
Wanneer u pijnstillers zoals paracetamol of NSAID’s langdurig en vaak blijft gebruiken dan kunt u daardoor juist weer hoofdpijn krijgen. Bijvoorbeeld als u 3 maanden lang gemiddeld om de dag een pijnstiller gebruikt (of op 15 of meer dagen in de maand).

(bron)

Triptaan

Als geen van de bovenstaande pijnstillers helpt, bespreekt u met uw huisarts of een speciaal middel tegen migraine (triptaan) geschikt is voor u. Voorbeelden van triptanen zijn: sumatriptan , zolmitriptan , naratriptan , rizatriptan , almotriptan , eletriptan en frovatriptan .
Deze tabletten gebruikt u aan het begin van een migraineaanval. U kunt deze middelen ook als injectie, zetpil of neusspray gebruiken (bijvoorbeeld als u misselijk bent). Smelttabletten werken niet sneller dan andere middelen.

Bijwerkingen van triptanen kunnen zijn: misselijkheid, braken, moeheid, duizeligheid en een drukkend gevoel op de borst. Triptanen kunnen ook de werking van andere medicijnen beïnvloeden. Bij hart- en vaatziekten mag u geen triptanen gebruiken.

Gebruik triptanen niet vaker dan 10 keer in een maand. Vaker kan gek genoeg juist weer hoofdpijn geven.

(bron)

Alternatieve behandelingen tegen hoofdpijn en migraine

Botox

Veel mensen die lijden aan ernstige hoofdpijn of migraine laten zich tegenwoordig met succes behandelen met botox tegen migraine. Een paar kleine prikjes op strategische plaatsen zorgen ervoor dat je gedurende een aantal maanden veel minder last zult hebben. Botox kent nagenoeg geen bijwerkingen en wordt door het lichaam weer afgebroken. Je kunt dus met een gerust hart eens proberen of jij er ook baat bij hebt. Grote kans van wel!

Acupunctuur

Sommige mensen met ernstige hoofdpijn en migraine klachten zeggen dat acupunctuur hen geholpen heeft. Hier is geen wetenschappelijk bewijs voor, maar het proberen waard.